“Umutsuzlukta haklı çıkacağımıza, umutta yanılalım.” Amin Maalouf
Umutsuzluk çoğu zaman bize gerçekçi olduğumuzu düşündürür. Oysa geleceğin nasıl şekilleneceğini henüz bilmiyorken en kötü ihtimali kesin bir gerçek gibi kabul etmek, bizi daha yaşanmadan bir sonuca mahkûm edebilir. Amin Maalouf’un “Umutsuzlukta haklı çıkacağımıza, umutta yanılalım.” sözü, tam da bu nedenle umudun değerini hatırlatır. Umut etmek, her şeyin mutlaka istediğimiz gibi olacağına inanmak değildir; belirsizliğin içinde iyi bir ihtimal için kendimize hareket alanı bırakmaktır. Bazen umut ettiğimiz şey gerçekleşmez ve yanılırız. Fakat umudun bizi hayata, insana ve geleceğe bağlayan tarafı, yanılma ihtimalinden çok daha değerlidir.
Bu sözden günlük yaşam için çıkarabileceğimiz en pratik öneri, gelecekle ilgili olumsuz bir tahmini kesin bir hükme dönüştürmemektir. Bir konuda “Kesinlikle olmayacak”, “Bundan artık bir şey çıkmaz” ya da “Ben bunu başaramam” dediğimizi fark ettiğimizde, cümlemizi “Şu anda böyle görünüyor ama başka bir ihtimal de olabilir.” şeklinde değiştirebiliriz. Bu küçük değişiklik, gerçeklerden kopmak anlamına gelmez; aksine zihnimizin henüz bilmediğimiz seçeneklere açık kalmasını sağlar. Çünkü umut, boş bir iyimserlik değil; ihtimalleri açık tutma becerisidir. Böyle düşündüğümüzde hem hayal kırıklıklarına daha hazırlıklı olur hem de güzel bir sonuca ulaşma ihtimalini kendi ellerimizle ortadan kaldırmayız.
Örneğin iş hayatında önemli bir fırsat için başvurduğunuzu ve uzun süre yanıt alamadığınızı düşünelim. Bir süre sonra “Belli ki beni istemiyorlar.” diyerek umudunuzu kesebilirsiniz. Oysa belki süreç uzamıştır, belki karar henüz verilmemiştir, belki de bu başvuru olmasa bile önünüze başka bir fırsat çıkacaktır. Umut etmek burada sonucu zorla değiştirmek değil, sonuç kesinleşene kadar hayatın bütün kapılarını kapatmamak demektir. Amin Maalouf’un sözü bize bu yüzden güçlü bir seçim öneriyor: Geleceği kötü tahmin ederek haklı çıkmak yerine, iyi bir ihtimale inanarak yanılmayı göze alalım. Çünkü bazen bizi ileriye taşıyan şey, haklı olmak değil, umudumuzu koruyabilmektir.
Amin Maalouf Kimdir?
Amin Maalouf (1949-) Lübnan doğumlu Fransız yazar ve düşünürdür. Çocukluğu ve gençliği Lübnan’da geçen Maalouf, daha sonra Fransa’ya yerleşerek edebiyat ve gazetecilik alanında çalışmalarını sürdürdü. Romanlarında ve denemelerinde kimlik, göç, kültürler arası ilişkiler, tarih ve insanın aidiyet arayışı gibi konuları ele alan yazar, eserlerini farklı kültürlerin birbirini anlaması üzerine kurduğu güçlü anlatımlarla öne çıkardı. 1993 yılında Tanios Kayası adlı romanıyla Goncourt Ödülü’nü kazanan Maalouf, farklı kültürlerin bir arada yaşamasına ilişkin düşünceleriyle çağdaş edebiyatın dikkat çeken isimlerinden biri oldu.
“Açık bir zihnin olduğu her yerde mutlaka umut olacaktır.” Charles F. Kettering