“Rüzgar gibi özgür olun.” Anton Çehov
Anton Çehov’un bu kısa ama güçlü sözü, özgürlüğü yalnızca dış koşullarla değil, insanın kendi içinde kurduğu bağlarla da ilişkilendirir. Rüzgârın belirli bir yere ait olmadan, önüne çıkan engellerin çevresinden dolaşarak yoluna devam etmesi gibi insan da hayatını başkalarının beklentilerine, korkularına ve kalıplaşmış düşüncelerine teslim etmeden yaşayabilir. Özgür olmak, hiçbir sorumluluğu kabul etmemek ya da her istediğimizi yapmak değildir. Asıl özgürlük, kendi seçimlerimizin sorumluluğunu üstlenirken başkalarının biçtiği hayatı yaşamak zorunda olmadığımızı fark etmektir. Bazen bizi tutan şey dışarıdaki engeller değil, zihnimizde büyüttüğümüz “yapamam”, “el âlem ne der?” veya “artık çok geç” düşünceleridir.
Bu sözden günlük yaşam için çıkarabileceğimiz pratik öneri, her gün yalnızca kendi isteğiniz olduğu için yapacağınız küçük bir seçim belirlemektir. Uzun zamandır okumak istediğiniz kitabın birkaç sayfasını okumak, tek başınıza yürüyüşe çıkmak, ertelediğiniz bir hobinize zaman ayırmak veya sırf başkalarının beklentilerini karşılamak için sürdürdüğünüz bir alışkanlığı yeniden değerlendirmek bunun için yeterlidir. Buradaki amaç hayatımızdaki bütün sorumluluklardan kaçmak değil, kendi irademizin hâlâ hayatımızın içinde olduğunu kendimize hatırlatmaktır. Küçük özgürlük alanları oluşturdukça hangi seçimlerin gerçekten bize ait olduğunu, hangilerinin ise alışkanlık veya toplumsal baskı nedeniyle hayatımızda bulunduğunu daha net görebiliriz.
Örneğin yıllardır sevmediğiniz bir işi yalnızca “güvenli” olduğu için sürdürdüğünüzü düşünelim. Bir sabah kalkıp her şeyi bir anda bırakmak zorunda değilsiniz. Önce ilgi duyduğunuz başka bir alanı araştırabilir, yeni bir beceri öğrenebilir veya haftada birkaç saat bu alana ayırabilirsiniz. Böylece hayatınızın direksiyonunu yavaş yavaş yeniden elinize alabilirsiniz. Rüzgârın gücü, hiçbir engele rastlamamasından değil; karşılaştığı engeller yüzünden hareket etmeyi bırakmamasından gelir. Özgürlük de çoğu zaman hayatımızdaki bütün duvarları yıkmak değil, hangi duvarın gerçekten aşılmaz, hangisinin ise yalnızca zihnimizde olduğunu fark etmekle başlar.
Anton Çehov Kimdir?
Anton Çehov (1860-1904) Rus hekim, öykücü ve oyun yazarıdır. 19. yüzyıl Rus edebiyatının en önemli isimlerinden biri kabul edilen Çehov, özellikle öykü ve tiyatro alanındaki yenilikçi anlatımı, insan psikolojisini derinlemesine ele alışı ve gündelik yaşamın sıradan görünen ayrıntılarından güçlü karakterler yaratmasıyla tanınır. Martı, Vanya Dayı, Üç Kız Kardeş ve Vişne Bahçesi başta olmak üzere birçok önemli tiyatro eseri kaleme alan Çehov, modern kısa öykünün gelişiminde de büyük bir etki bırakmıştır.