“Bir insanın karakteri onun kaderidir.” Heraklitos
Karakterimiz, Hayatımızın Yönünü Belirler. Heraklitos’un bu sözü, hayatımızda başımıza gelenlerden çok, onlara nasıl karşılık verdiğimizin geleceğimizi şekillendirebileceğini anlatıyor. Çünkü karakter dediğimiz şey, yalnızca çevremize gösterdiğimiz özelliklerden ibaret değildir; zor zamanlarda verdiğimiz kararlar, insanlara yaklaşımımız, sorumluluklarımız karşısındaki tutumumuz ve değerlerimizden ne ölçüde vazgeçtiğimiz de karakterimizin parçalarıdır. Aynı koşullarda bulunan iki insanın bambaşka yollar seçebilmesi biraz da bu nedenle mümkündür. Karakterimiz seçimlerimizi, seçimlerimiz davranışlarımızı, davranışlarımız da zamanla hayatımızın yönünü belirler. Bu nedenle kaderimizi tamamen değiştirebileceğimiz anlamına gelmese de, yaşam yolculuğumuzda taşıdığımız karakterin önümüzdeki seçenekleri ve sonuçları güçlü biçimde etkilediğini söyleyebiliriz.
Bu sözden günlük hayatımıza taşıyabileceğimiz en pratik öneri, önemli bir karar vermeden önce “Ben nasıl biri olmak istiyorum?” sorusunu sormaktır. Çünkü çoğu zaman “Benim için en kazançlı seçenek hangisi?” sorusuna odaklanırken, davranışlarımızın bizi nasıl bir insana dönüştürdüğünü gözden kaçırabiliriz. Bir anlaşmazlık yaşadığımızda dürüst olmayı, bir işte zorlandığımızda sorumluluk almayı veya kimsenin görmediği bir anda doğru olanı yapmayı seçebiliriz. Her küçük karar, karakterimizin üzerine atılmış bir tuğla gibidir. Kendimizi büyük sözlerle değil, tekrar tekrar yaptığımız küçük seçimlerle inşa ederiz. Bu nedenle gün içinde vereceğimiz kararları yalnızca sonuçları açısından değil, bizi nasıl bir insan haline getirdiği açısından da değerlendirelim.
Günlük yaşamda bunun güzel bir örneğini, iş yerinde yaptığı bir hatayı fark eden iki çalışan üzerinden düşünebiliriz. Biri hatayı gizlemeyi ve sorumluluktan kaçmayı seçerken, diğeri durumu açıkça paylaşarak çözüm üretmeye çalışabilir. Her iki kişi de aynı anda benzer bir sorun yaşamıştır; ancak verdikleri kararlar onların karakterleri hakkında farklı şeyler söyler ve zaman içinde çevrelerinin onlara duyduğu güveni de etkileyebilir. Hayatımızı tek bir büyük karar değil, her gün verdiğimiz yüzlerce küçük karar şekillendirir. Bu yüzden karakterimizi yalnızca kim olduğumuzla değil, hangi koşulda neyi seçtiğimizle de düşünmeliyiz. Kaderimizi her zaman kontrol edemeyebiliriz; fakat karşılaştığımız hayatı hangi karakterle yaşayacağımız konusunda sandığımızdan çok daha fazla söz sahibiyiz.
Heraklitos Kimdir?
Heraklitos (MÖ 535-MÖ 475) Antik Yunan filozofudur ve Sokrates öncesi düşüncenin en önemli temsilcileri arasında yer alır. Özellikle değişim, oluş, karşıtlıklar ve evrenin düzeni üzerine geliştirdiği düşüncelerle tanınır. Heraklitos’a atfedilen “Aynı nehirde iki kez yıkanılmaz.” düşüncesi, varlığın sürekli bir değişim içinde olduğu anlayışının en bilinen ifadelerinden biridir. Felsefesinde her şeyin değiştiği fikrinin yanı sıra, görünürdeki karşıtlıkların daha büyük bir bütünün parçaları olabileceği düşüncesi de önemli bir yer tutar. Doğa ve insan yaşamındaki düzeni açıklamak için “logos” kavramına başvuran Heraklitos, sonraki dönem düşünürleri üzerinde güçlü bir etki bırakmıştır. Günümüzde de onun fikirleri değişim, insanın iç dünyası, seçimler ve yaşamın anlamı üzerine yapılan felsefi tartışmalarda önemini korumaktadır.